SAMSUN Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden (OMÜ) Prof. Dr. Çağatay İnam Karahan, yaptıkları bir çalışmada, kırsalda yaşayan çocukların fotoğraflarında daha çok tabiat temalarına yer verdiğini, kent merkezlerinde yaşayan çocukların ise teknoloji odaklı çizimler yaptığını ortaya koyduklarını belirterek, “Ortaya çıkan sonuçlar bizi çok şaşırtmadı. Kentteki çocukların daha çok telefon, tablet ve oyun karakterleri çizdiğini gördük. Kırsal alandaki çocuklar ise doğayı, hayvanları ve arkadaşlarıyla birlikte oynadıkları oyunları resmetmişler” dedi.
Resim öğretmeni Betül Kılıç tarafından, OMÜ Eğitim Fakültesi Hoş Sanatlar Eğitimi Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çağatay İnam Karahan danışmanlığında hazırlanan ‘Teknoloji Kullanımının İlkokul Öğrencilerinin Çizimlerine Yansıması: Köy ve Kent Okullarının Mukayeseli İncelemesi’ başlıklı tez çalışması kapsamında araştırma yürütüldü. Çalışmada, 6-9 yaş ortası kırsal bölgede eğitim gören 15 öğrenci ile kent merkezinde eğitim gören 15 öğrenciden günlük ömürlerini resmetmeleri istendi. Ortaya konan toplamda 90 fotoğraf çalışması ile tahlillerin yapıldığını belirten Prof. Dr. Karahan, “Bu çalışma bize şunu da gösterdi; çocukları anlamak istiyorsak onların fotoğraflarına ve çizimlerine bakmamız gerekiyor. Ekran müddeti arttıkça çocukların dünyasının biraz daha kapalı hale geldiğini fark ettik. Çocuklar kendilerini daha içe dönük ve daha kapalı yerlerde resmetmeye başlıyorlar. Aslında çocuklar ne yaşıyorsa onu çiziyorlar. Kentte teknoloji varsa teknoloji çiziyorlar, köyde tabiat varsa fotoğraflarına doğal olarak tabiat yansıyor” diye konuştu.
‘ORTAYA ÇIKAN SONUÇLAR BİZİ ÇOK ŞAŞIRTMADI’
Yürütülen çalışmaların basamakları ve kentte yaşan çocukların çizimlerine ait konuşan Prof. Dr. Karahan, “Çalışmamız, teknolojinin ilkokul öğrencilerinin fotoğraflarına yansıması üzerineydi. Daha çok köy ve kent örneklemleri üzerinden ilerledik. Kent merkezinden 15, kırsal bölümden de 15 olmak üzere toplam 30 öğrencimiz vardı. Bu öğrencilerle toplam 90 fotoğraf çalıştık ve bu fotoğraflar üzerinden içerik tahlili yaptık. Çalışmaları yaparken çocuklara rastgele bir bahis başlığı vermedik. Özgür çalışmalar yapmalarını istedik. Yalnızca bir günlerini nasıl geçirdiklerini, neler yaptıklarını, arkadaşlarıyla nasıl vakit geçirdiklerini resmetmelerini söyledik. Bu halde ortaya çıkan çalışmaları değerlendirdik. Günümüzde ekran temelli bir dijital dünya var ve bu durum yetişkinler kadar çocukları da etkiliyor. Çocukların en çok temas ettiği şeyler akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve oyun konsolları oluyor. Bunun yanında bu aygıtlar üzerinden çizgi sinemalar izleniyor, bilhassa ilkokul öğrencilerinin oynadığı çeşitli oyunlar bulunuyor. Bunlar hem çocukların vaktini alıyor hem de görsel dünyalarını şekillendirerek hayal güçlerine içerik sağlıyor. Biz de içerik tahlil usulüyle bu fotoğrafları tek tek inceledik. Teknolojik ögeleri muhakkak başlıklar altında topladık, temalara ayırdık ve karşılaştırmalar yaptık. Ortaya çıkan sonuçlar bizi çok şaşırtmadı. Kentteki çocukların daha çok telefon, tablet ve oyun karakterleri çizdiğini gördük. Ekseriyetle kapalı alanlarda bulunuyorlar ve daha çok tek başlarına yapılan aktiviteleri resmediyorlar. Daha kişisel bir yapı dikkat çekiyor. Renk seçimlerinde daha soluk tonlar kullandıkları, fotoğrafların daha neşesiz ve daha sakin kompozisyonlara sahip olduğu görüldü” tabirlerini kullandı.
‘KIRSALDA YAŞAYAN ÇOCUK DAHA RENKLİ, TOPLUMSAL BİR HYAT RESMEDİYOR’
Kırsalda yaşayan çocukların toplumsal yaşama ve tabiata odaklı çizimler yaptıklarını söyleyen Prof. Dr. Karahan, “Kırsal alandaki çocuklar ise doğayı, hayvanları ve arkadaşlarıyla birlikte oynadıkları oyunları resmetmişler. Açık alanlarda, birlikte yaptıkları aktiviteleri çizmişler. Daha toplumsal ve teknolojinin daha az yer aldığı fotoğraflar ortaya çıkmış. Fotoğraflarda yeşil tonlarının, kırsal imgelerin ve sıcak renklerin daha hakim olduğu, daha sevinçli kompozisyonların bulunduğu görüldü. Aslında çocukların yaşadığı etraf ve teknolojiyle kurdukları münasebet onların hayal dünyalarını etkiliyor ve bu durum fotoğraflarına de yansıyor. Dünyaları değiştikçe hayalleri ve fotoğrafları de değişiyor. Kent ve kırsal olmak üzere iki farklı küme vardı ve bu fotoğraflar bize çocukların ne kadar farklı dünyalara sahip olduğunu açık halde gösterdi. Burada teknolojiye büsbütün olumsuz yaklaşmıyoruz. Psikolog da değiliz ancak çocukların hayal güçlerini daha çok tabiattan, gerçek ömürden beslemelerinin değerli olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle çocukların teknolojiyle bağını biraz daha istikrarlı hale getirmek gerektiğini söyleyebiliriz” dedi.
‘GERÇEK DÜNYAYLA DİJİTAL DÜNYAYI NASIL AYIRDIKLARINI ARAŞTIRMAK BENİ ÇOK HEYECANLANDIRDI’
Yapılan proje ile günümüz çocuklarının hayatlarındaki hayatı kısaca özetlediklerini belirten Betül Kılıç ise şöyle konuştu:
“Fikrin nasıl ortaya çıktığıyla ilgili aslında bir kıssa var. Her şey, bir fotoğraf dersinde öğrencilerimden birinin kocaman fotoğraf defterinin tam ortasına yalnızca minicik bir figür çizmesiyle başladı. O kadar büyük bir kağıt yerine kendisine çok küçük bir alan ayırmıştı. O an içimden, sanki hayal dünyası bir telefon ekranı kadar mı diye düşündüm. Merak edip ailesiyle görüştüğümde ise çocuğun ekran başında çok fazla vakit geçirdiğini doğruladılar. İşte o anda bunun tesadüf olup olmadığını araştırmak için bu türlü bir tez çalışmasına başlamayı planladım. Benim için çok keyifli bir süreçti, nitekim çok eğlendim. Bilhassa kır ve kentte yaşayan öğrencilerin bunu renklerine nasıl yansıttıklarını, alanları nasıl kullandıklarını, gerçek dünyayla dijital dünyayı nasıl ayırdıklarını araştırmak beni çok heyecanlandırdı.”
Kaynak: Son Dakika
