“Annem öldüğünde valizim hazırdı.”
Seher Özmen Poyraz, 2021’de Ankara Mutabakatı ile İngiltere’ye taşındı.
Tüm kuralları tamamladıktan sonra bu yıl 17 Şubat’ta süresiz oturum (Indefinite Leave to Remain – ILR) için müracaat yaptı.
Bir hafta sonra ise Türkiye’den gelen telefonla annesinin hayatını kaybettiğini öğrendi.
Poyraz üzere süresiz oturum başvurusu yapan göçmenler süreç sonuçlanana kadar İngiltere’den ayrılamıyor.
Ayrılmaları halinde müracaatları geri çekilmiş sayılıyor.
Ancak insani münasebetlerle hızlandırma ya da seyahat hakkı talep edebiliyorlar.
Poyraz da annesinin cenazesine katılabilmek için İngiltere İçişleri Bakanlığı’na başvurduğunu lakin olumlu kararın 14 Mayıs’a kadar çıkmadığını söylüyor.
Cenaze merasimini kaçırmasını “hayatımın travması” olarak nitelendiren Poyraz, “Anneme öbürleri veda etti, diğerleri uğurladı. Cenazeyi görüntülerden, açılan canlı yayınlardan izledim” diyor.
‘Bu kadar uzun bekleme müddetleriyle karşılaşmamıştık’
Ankara Mutabakatı ile İngiltere’ye gelen Türk toplumundan birçok kişi müracaat süreçlerinin uzamasıyla misal mağduriyetler yaşıyor.
İçişleri Bakanlığı başvuruların ne kadar müddette sonuçlandırılacağına dair kesin bir müddet vermiyor ancak “genelde altı ay içinde karar verileceğini” tabir ediyor.
BBC Türkçe’nin ülkenin çeşitli bölgelerinden konuştuğu şahıslar bu mühletin son devirde sekiz dokuz aya kadar uzayabildiğini ve birçok kişinin mağdur olduğunu anlatıyor.
BBC Türkçe‘ye konuşan Londra merkezli Aras Kanuni’den avukat Ruken Süphandağ da birtakım müvekkillerinin Eylül 2025’ten bu yana yani yaklaşık dokuz aydır sonuç beklediğini söylüyor.
“Bu kadar uzun bekleme müddetleriyle daha evvel karşılaşmadık” diyen Süphandağ, bakanlıktan da gecikmelerin nedenine ait tatmin edici bir açıklama alamadıklarını tabir ediyor.
İngiltere’deki Türk toplumunda bu husustaki rahatsızlık artarken BBC Türkçe‘nin görüştüğü Türk diplomatik kaynaklar sorunun Londra’ya iletildiğini söylüyor.
Kaynaklara göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Nisan ayında Londra’ya yaptığı ziyaret sırasında İngiliz yetkililerle bu mevzuyu da görüştü.
Kaynaklar, bilhassa sıhhat meseleleri yahut ailevi acil durumları bulunan bireylere ait belgelerin tertipli olarak İngiltere İçişleri Bakanlığı’na iletildiğini de vurguluyor.
‘Yerleşim bir hak değil, ayrıcalıktır’
BBC Türkçe artan şikayetleri İngiltere İçişleri Bakanlığı’na sordu.
Bakanlık süresiz oturum müracaatlarında ve insanı münasebetlerle seyahat müracaatlarında artış yaşandığı söyledi.
Bakanlık artan talebe karşılık müracaatlarla ilgili karar verici sayısının artırıldığını tabir etti.
Aynı vakitte sistemin berbata kullanılmasının önüne geçmek için çalıştıklarını belirten bakanlık sözcüsü, insani münasebetlere dayanan acil seyahat taleplerinin “mümkün olan en kısa sürede” değerlendirildiğini vurguladı.
Sözcü ayrıyeten, “Birleşik Krallık’ta yerleşim bir hak değil, ayrıcalıktır. Bu nedenle yerleşim kurallarını, Birleşik Krallık’a yapılan katkıyı temel alacak biçimde reforme ediyoruz ve burada kalacak bireylerin kanunlara hürmet göstermesini ve ülkeye katkıda bulunmasını bekliyoruz” sözlerini kullandı.
Başvurularda süreç nasıl işliyor?
Türk vatandaşlarının İngiltere’de şirket kurarak yahut kendi işini yaparak oturum müsaadesi almasına imkan sağlayan Ankara Muahedesi (ECAA), ülkenin Avrupa Birliği’nden ayrılmasıyla birlikte 1 Ocak 2021’de yeni müracaatlara kapatıldı.
Anlaşmaya başvuranların sayısı 2013-17 yılları ortasında 1.200’ün üzerine çıkmış, 2019’da ise yüzde 200’den fazla artışla 4 bini geçmişti. 2020’nin yalnızca birinci dokuz ayında müracaatlar 10 bini aşmıştı.
Süresiz oturum başvurusu beş yılın sonunda yapılıyor. Münasebetiyle 2020’deki rekor sayıdaki müracaatla İngiltere’ye gelen birçok kişinin evrakı artık inceleniyor.
Başvurusunun akabinde bekleme mühletinin altı ayı geçtiğini söyleyenlerden biri de Eylül 2022’de Londra’ya taşınan mimar Ahu Demiroğlu.
Önce bir yıllık oturum, daha sonra üç yıllık oturum alan Demiroğlu, sekiz ay evvel de son uzatma başvurusunu yaptığını lakin hâlâ sonuç alamadığını söylüyor.
Uzayan bekleme müddeti nedeniyle ulaşım hakkının sınırlandığını söyleyen Demiroğlu, işi gereği maddi ziyana da uğradığını söz ediyor ve ekliyor:
“Biz paramızı kaybettik. Fakat sevdiklerini kaybedenler var. Hapishanede bile mahkumlara yakınları öldüklerinde üç günlük müsaade veriyorlar.”
Londra merkezli ve göçmen hakları alanında faaliyet gösteren Migrants’ Rights Network (MRN) de son aylarda Türk toplumundan artan sayıda müracaat aldıklarını söylüyor.
Kuruluşun Siyaset ve Bağlantı Yöneticisi Concepta Cassar BBC Türkçe‘ye kısa müddet evvel ülke genelinden 100’den fazla kişinin katıldığı bir toplantı düzenlediklerini ve çok sayıda misal öykü dinlediklerini anlatıyor.
Cassar “İnsanlar çok üzgün, öfkeli ve kaygılı” diyor.
Cassar’a nazaran bekleme sürecindeki seyahat kısıtlamalarının tüzel temeli tartışmalı. Bu uygulamanın, hudut denetimlerinin ve kimlik doğrulama sistemlerinin bugünkü kadar gelişmiş olmadığı devirlerden kalan eski bir anlayışın devamı niteliğinde olduğunu düşünüyor:
“İnsanlar hiçbir yanlış yapmadıkları halde sadece göçmen oldukları için adeta hatalı muamelesi görüyor.”
Kaynak: Son Dakika
