(ELAZIĞ) Haber: Serra TAYLAN
– Artan maliyetler, yükselen kiralar ve düşen alım gücü nedeniyle güç günler geçiren Elazığlı esnaf, gelirlerinin masraflarını karşılamadığını söyledi. Esnaf Mehmet Kılıç, “Dolar 7 lirayken de tıpkı ciroyu yapıyordum, 45 lirayken de. O vakit yaptığım işten üç beş kuruş para biriktirebiliyordum, şu anda hiçbir şey yapamıyorum” diyerek ekonomik tabloya reaksiyon gösterdi.
Elazığlı esnaf ekonomik koşullar, artan maliyetler ve düşen alım gücü nedeniyle yaşadıkları kahırları anlattı. Bilhassa kira artışları, düşük maaşlar ve yüksek masrafların hem vatandaşları hem de esnafı sıkıntı durumda bıraktığını tabir eden Mehmet Kılıç, şunları söyledi:
“DOLAR 7 TL İKEN DE BİREBİR CİROYU YAPIYORDUM, 45 TL İKEN DE TIPKI CİRO”
“İşlerimiz çok külfetli. Mazot çıktı diye mal kıymetli, maaşa gelince adamın maaşı yok ki. Adam 20 bin lira maaş alıyor, boğazına yetmiyor. Bana ne etsin, ne var ki bana versin? Yok ki versin. Olsa o da çoluk çocuğuna bir şey almak istiyor. Maaş durumu düzgün olsa beşerler da alışveriş yapmak ister. Herkes bir şeyler alıp annesini, babasını sevindirmek ister, çocuğunu sevindirmek ister, kendisi hoş giyinmek ister. Lakin olmayınca adam yapamıyor. Adam boğazına yetiştiremiyor ki kıyafete para yatırsın. Ben durumumu hesaplıyorum. Bundan 10 sene evvel para pahalıyken, dolar 7 lirayken bugünle birebir ciroyu yapıyordum. Dolar 7 liraydı, artık şu anda 45 lira. Ben yeniden birebir işi yapıyorum. Ne oldu? Birebir ciroyu yapıyorum. O vakit yaptığım işten üç beş kuruş para biriktirebiliyordum, şu anda hiçbir şey yapamıyorum.”
“VAKIFLAR YÜZDE 230 ARTIRIM YAPTI”
Kira artışlarının esnafı zorladığını lisana getiren Kılıç, vakıf kiralarındaki artışlara da dikkati çekerek, “Giderimiz çok fazla. Kiralarımızı yüzde 100 artırdılar. Geçen yıl yüzde 65 artırdı, bu sene yeniden tıpkı şeyi yaptı. Olağan koşullarda vakıflar var burada. Vakıfların kiraları olağanda kira artışı yüzde 25 ise vakıflar yüzde 230 artırım yaptı bu sene. Sonra da yüzde 130’a düşürdüler. Sen devletsin, yoksul fukaraya yardımcı olman gerekirken sen yoksulun elindekini almaya çalışıyorsun. Daima küçük esnafın sırtından geçinmek olur mu? Devlet de bir uğraş gösterecek. 600 tane milletvekili göndermişiz, kim ne yapıyor” dedi.
“ŞU AN YAŞADIĞIMIZ KRİZ 1994’TEN DE,2001 KRİZİNDEN DE KÖTÜ”
Yaşanan ekonomik süreci geçmiş krizlerle karşılaştıran Kılıç, mevcut tablonun daha ağır olduğunu belirtti. Kılıç, “Şu anda yaşadığımız krizler 2001 krizinden de berbattır, 1994 krizinden de berbattır. İkisinden daha berbattır. 1994’te yeniden kriz vardı lakin hareket de vardı, işler de vardı. Şu anda kriz var, iş yok” dedi. İstanbul’dan yeni geldiğini belirten Kılıç, birçok esnafın iş yerini kapattığını öne sürerek, “Hemen çabucak esnafların birden fazla kepenk kapatmış, bırakıp gitmiş. Geçen gün bir komşumuz intihar etmiş. O kadar borçlanmış, borcunu ödeyememiş, intihar etmiş. Devayı vefatta bulmuş” tabirlerini kullandı.
Esnafın vergi yüküne de değinen Kılıç, çıkar olmadan yükümlülüklerin karşılanamadığını söyleyerek, “Esnafı sen bu kadar sıkarsan, bu kadar vergi alırsan; tamam, vergi verelim. Verelim ancak kazanalım da verelim. Sen de millete para ver ki millet iş yapsın, biz de iş yapalım, biz de vergimizi verelim. Vergisiz olmaz. Vergi olmadan devlet ayakta durmaz” dedi.
“30 YIL PRİM YATIRDIM, 20 BİN LİRA MAAŞ ALIYORUM”
İşyeri olmasa aldığı emekli maaşıyla geçinemeyeceğini lisana getiren Kılıç, yıllarca çalışmasına karşın aldığı maaşın yetersiz kaldığını söyledi. Kılıç, “30 yıl prim yatırmışım, aldığım maaş 20 bin lira. Ben 20 bin lira ile bu iş olmazsa ne yapacağım? Nasıl geçineceğim? Yıllarca biriktirdiğimizi bu son vakitte bozduk bozduk yedik. İşler düzgün gitmeyince ne yapıyoruz? ya borçlanırsın ya da varsa birikimin, ondan bozdurup bozdurup yersin” halinde konuştu.
Geçen yıl kira ödemek için altın bozdurduğunu anlatan Kılıç, “Geçen sene kira ödeyemedim. 22 gram altın aldım, kirayı tamamlayıp verdim. Artık bir gramını bile alamamışım. Bir yıl geçti. Temmuz ayında tekrar kiram gelecek. Ben bir gram dahi alamamışım. Borcum orada duruyor. Kaideler bu kadar hazin” dedi.
“ORTA GELİRLİ SINIF KALMADI”
Esnafın gelirlerinin sarfiyatları karşılamadığını kaydeden esnaf Fethi Polat da kredi kartı kurulları ve düşük kar marjlarının da işlerini zorlaştırdığını söz etti. Polat, “Esnafın durumu şu anda çok makus. Kredi kartları çok yüksek, faiz oranları çok fazla. Bizim çarşımız da malum, gördüğünüz üzere vatandaş bile uğramıyor. Alım gücü kimsede kalmamış. Esnaf şu anda hazırdan yiyor. Maliyetler, sarfiyatları karşılamıyor artık. Gelirlerimiz masraflarımızı karşılamıyor. Ben bu yaşıma kadar bu türlü bir durum görmedim. Değişik bir ekonomi stratejisi var. Ne problemler gördük, neler gördük; hiçbir vakit bu türlü berbat bir durum yaşamadık. Vatandaşın durumu çok sıkıntı. Ben emekliyim. Aldığım maaşla Allah yardım etsin, bu beşerler primini nasıl ödüyor? Çok güç durumda esnaflar” sözlerini kullandı.
“YILLARDIR DAİMA BİR ALDATMACAYLA KALIYORUZ”
Polat, “Eskiden minimum fiyatın üzerinde alıyordum. Artık maalesef 20 bin lira maaş alıyorum. 25 yıl, 9 bin gün fiili prim yatırmışım. Biz daha ne yapalım? Esnaf ve dar gelirlinin hakkında yapılacak hiçbir düzgünleşme de yok. Yıllardır daima bu türlü aldatmacayla kalıyoruz. Esnaf için yapılan bir şey yok. Mağdur durumdayız. POS aygıtlarından yüzde 3,99’a kadar kesinti yapılıyor. 5 lira, 10 lira karla mal satıyoruz. Eski karlar, eski kar marjları da yok. Orta ölçekli esnaf gitti. Türkiye’de aslında orta gelirli bir sınıf da kalmadı maalesef. Varlıklı ve yoksul var. Biz orta gelirdeydik, bizler de artık yoksul sınıfındayız. Günlük yevmiyemizi bile çıkaramıyoruz. İşin doğrusu bu” formunda konuştu.
Kaynak: Haberler.com
