TATİL döneminin başlamasıyla toplumsal medyada otel ve tatil kampanyalarıyla ilgili reklamlarda artış yaşandı. Kimi tatil kampanyası reklamlarını ise dolandırıcılar yayınladı. Uzmanlar bilhassa yaz mevsimiyle artış gösteren tatil dolandırıcılığıyla ilgili ikazlarda bulunurken, dolandırıcıların yapay zeka dayanağıyla tüketici datalarını takip ettiğine de dikkat çekti.
Azerbaycan’dan Türkiye’ye tatile gelirken dolandırılan Bayramova Natavan, “Linke tıklamıştım. Bizi Türkiye’ye getirmekle ilgili bir teklif yapılmıştı. Buraya vardığımızda bizi kimse karşılamadı. Instagram sayfasında çok büyük bir kitleye sahipti. Ben de güvendim Instagram sayfası bu kadar takipçiye sahipse doğrudur dedim ancak hiç o denli olmadı” dedi. İnternetten tatil paketi satın almak isteyenlere ihtarlarda bulunan Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan, “Vatandaşların dolandırıcılara karşı alabilecekleri en değerli sistem bilhassa toplumsal medyada gördükleri ve çok cazip görünen tekliflerden uzak kalmaları. Gördükleri reklamların muhatabı firmalarla kesinlikle irtibat halinde olmaları. Tıpkı vakitte bu bir acenteyse ve bir tatil paketi satıyorsa, burada da TÜRSAB kaydı var mı üzere denetimlerin yapılıyor olması gerekiyor” dedi.
Tatil dönemiyle toplumsal medya üzerinden otel ve tatill kampanyası reklamlarında artış yaşandığını belirten uzmanlar, vatandaşları uydurma ilanlara karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor. Geçersiz ilanlar birçok vakit çok görüntüleme alan bir internet sitesinde vatandaşın karşısına çıkabiliyor. Huzurlu bir tatil geçirmek isterken mağdur olan tüketicilerin sayısının her geçen gün arttığına da dikkat çekiliyor. Hem paralarından hem de vakitlerinden olmamaları için tüketicilere ikazlarda bulunan Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan, “Yaptığınız paylaşımlarda herkesin inandığı şeyin yanlışsız olduğuna inandığınızla ilgili farklı sonuçlar da çıkarabiliyor dolandırıcılar. Bu şekil bilgileri de toplumsal medyayı tarayarak yapay zeka dayanağıyla alıyorlar.” dedi.
‘SOSYAL MEDYA PLATFORMLARI REKLAMLARI SORGULAMIYOR’
Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan, “Bir kurum şayet online ödeme sistemine sahip değilse, sizden kart bilgilerinizi istiyor ve kart bilgilerinizi kullanarak sizin isminize çekim gerçekleştiriyor. Bunu da bir formla beyan ediyor. Bu berbat niyetli şahıslar tarafından da çok rahatlıkla kullanılabilecek bir formül. Siz kartınızı kendi isteğinizle dolandırıcılara verirseniz bu hem türel olarak hem de bankayla aranızda geçen süreçlerde kartı kendi isteğinizle verdiğiniz için paranın geri alınması ya da davanın süratli bir halde sonuçlanabilmesi süreçlerinde önemli problemler yaratabilir. Toplumsal medya platformlarında uydurma otel reklamı verilmesi aslında bizim kullanıcılarımızla ilgili değil maalesef toplumsal medya platformlarıyla alakalı birşey. Toplumsal medya platformları da reklamları bir gelir kaynağı olarak gördüğü için maalesef çok da sorgulamadan bu reklamları yayınlayabiliyor. Şayet bir toplumsal medya kullanıcısı tatille ilgili bir aramayı kendi bilgisayarında ya da cep telefonunda yaparsa bu kayıtlar çerezlere düşüyor. Çerezlere düşen kayıtlar da toplumsal medya platformlarında bizim karşımıza reklam olarak çıkıyor. Burada maalesef ki dolandırıcıların verdikleri reklamlarla da birebir karşı karşıya gelebiliyoruz. Burada o firmanın toplumsal medya platformunun çok takipçili olması, çok yorumların olması, bütün yorumların düzgün olması bir kriter olmamalı. Örneğin bu türlü bir firma var mı, o firma nerede, hangi kentte, o kentin ticaret odasında kaydı var mı üzere bilgiler aslında kentlerin ticaret odalarının web sayfalarında çok süratli bir formda görülebiliyor. Birebir vakitte bu bir acenteyse ve bir tatil paketi satıyorsa, burada da TÜRSAB kaydı var mı üzere denetimlerin yapılıyor olması gerekiyor” dedi.
‘DOLANDIRICILAR DATALARI YAPAY ZEKA DAYANAĞIYLA ALIYORLAR’
Demircan, “Birçok reklamın bizim karşımıza çıkıyor olması aslında bizim toplumsal medya kullanım alışkanlığımız ve bilgisayar kullanım alışkanlığımızla ilgili. Örneğin bir platformda gerçekliği, doğruluğu hiç ispatlanmamış bir gönderiyi siz de paylaşıyorsanız ya da buna inanıp siz buna rastgele bir yorum yaptıysanız aslında dolandırıcılar bunları da takip ediyorlar. Yaptığınız paylaşımlarda herkesin inandığı şeyin hakikat olduğuna inandığınızla ilgili farklı sonuçlar da çıkarabiliyor dolandırıcılar. Bu biçim dataları de toplumsal medyayı tarayarak yapay zeka dayanağıyla alıyorlar. Bir dolandırıcının toplumsal medya platformunda karşınıza bir reklam çıkartması, bildiri yoluyla ya da e-posta yoluyla size bir reklam linki gönderiyor olması muhakkak tesadüf olmayabilir.” diye konuştu.
‘MOBİL UYGULAMA ÜZERİNDEN ARAŞTIRMA YAPMAK DAHA GÜVENLİ’
Kullanıcıları dikkatli olmaları konusunda uyaran Demircan, “Sosyal medya platformlarında gerekli araştırmaları kullanıcıların yapması gerekiyor. Bu gerekli ayrıntılı araştırmaları yaptıktan sonra o acente ya da otel ya da pansiyonla ticarete başlıyor olabilirler; lakin bu bir dolandırıcıya da ilişkin olabileceği için bütün paralarını da kaybediyor olabilirler. Vatandaşların dolandırıcılara karşı alabilecekleri en değerli yol bilhassa toplumsal medyada gördükleri ve çok cazip görünen tekliflerden uzak kalmaları. Gördükleri reklamların muhatabı firmalarla kesinlikle irtibat halinde olmaları. Bunun dışında şayet bir tatil sitesi ya da tatille ilgili bir web sayfası üzerinden bu tatil alışverişlerini yapacaklarsa gidecekleri bölgeyi ya da oteli seçeceklerse o sitenin geçersiz olma muhtemelliğine karşı kesinlikle taşınabilir uygulaması var mı yok mu bunun denetim edilmesi değerli. Taşınabilir uygulamaların sahteleri web sayfaları kadar çok süratli ve kolay bir halde yapılmıyor. Bu manada taşınabilir uygulamalar üzerinden tatille ilgili araştırmaları yapmak her vakit daha inançlı. Bilhassa arama motorlarında ve toplumsal medya platformlarında karşımıza çıkan bu sponsorlu reklamların, dolandırıcıların da verme potansiyelinin çok yüksek olması sizin arama için yazdığınız tatil, Marmaris, kiralama üzere anahtar sözleri direkt dolandırıcıların sponsorlu reklamlarına yönlendirmesi manasına da geliyor. Bu manada sponsorlu reklam dahi olsa kesinlikle tüketiciler o firmanın kayıtlarını kesinlikle denetim etmeli nitekim bir firma olduğuna kanaat getirdikten sonra direkt ticaretlerini, alışverişlerini yapmalılar” tabirlerini kullandı.
‘SANAL KART KULLANMANIZ ÖNEMLİ’
Her yıl bu usul dolandırıcılık olayları yaşandığını lisana getiren Demircan, “Burada vatandaş ailesiyle birlikte tatile gittiğini düşündüğü otelin kapısını çaldığında aslında bir rezervasyon olmadığını gördüğünde fakat dolandırıldığını öğreniyor. Bununla alakalı her yıl maalesef yüzlerce, binlerce örnek var. Vatandaşlar ne kadar uyanık olurlarsa bu dolandırıcıların tuzaklarına da daha az düşeceklerdir. Daha az insanın canı yanacaktır. Her ne halde olursa olsun alabileceğimiz kimi tedbirler dolandırıcılara karşı sanal ortamda yaptığımız alışverişleri daha inançlı kılmasa da daha az para kaybetmemizi sağlayabilecek faaliyetler, aktiviteler olacaktır. Bunların başında elbette kesinlikle ticaret yapacağımız, alışveriş yapacağımız ya da oda kiralayacağımız kesinlikle kurumların gerçek varlığını denetim etmek. Şayet gerçek varlığından eminsek burada öbür bir sorunla karşılaşmıyor olmak için kredi kartımız yerine kesinlikle sanal kart kullanıyor olmamız çok değerli. Zira sanal karta yalnızca harcayacağımız kadar para aktarıyor olmamız çok büyük meblalı kart bilgilerimizin dolandırıcıların eline geçmesini önleyecektir ve yalnızca aktardığımız kadar örneğin küçük bir kapora bedeli istendiyse sizden kaybettiğiniz yalnızca küçük kapora bedeliniz olacaktır. Vatandaşlar buna da dikkat ediyor olabilir. Bu manada yapacağımız alışverişin niteliği ne olursa olsun kesinlikle cep telefonumuzun şimdiki olması, uygulamalarımızın şimdiki olması, bir antivirüs programının ve güvenlik duvarı yazılımının da telefonlarda, tabletlerde de, bilgisayarlarda kurulu olduğundan emin olmamız çok kıymetli. Rastgele bir biçimde dolandırıldığınızı fark ettiğinizde yapmanız gereken birinci şey şayet verdiğiniz bilgi kredi kartı ya da banka bilgilerinizse bankayla bağlantıya geçip onlara durumu anlatmak olacaktır. Sonrasında da kesinlikle kolluk kuvvetleriyle bağlantıya geçerek yaşadığınız bu durumun artık hukuksal bir boyut kazanmasını kesinlikle sağlamalısınız” biçiminde konuştu.
‘ŞİKAYET SİSTEMİ EN SÜRATLİ YÖNTEM’
Demircan, “Bir kurumun toplumsal medya platformunda ya da arama motorunda sponsorlu reklam vermiş olması ve onun dolandırıcı olması aslında birinci bakışta anlaşılamasa da teknik bir takiple anlaşılabiliyor. Bilhassa o tuzağa düşüp de linklere tıklayanlar ve sonrasında para transferlerini gerçekleştirenler o firmanın hakikaten bir firma olduğunu fark ettiklerinde süratli bir biçimde başta Bilişim Hataları olmak üzere kolluk kuvvetlerine başvurduklarında tespitleri çok kolay oluyor. Bu üslup kurumlarla toplumsal medyada ve arama motorlarında karşılaşıldığında çok süratli bir halde şikayet edilmesi gerekiyor. Şikayet sistemi bu biçim kurumların süratli bir biçimde kapatılması için en süratli usul. Bu usul dolandırıcılara karşı alınabilecek en büyük tedbir aslında toplumsal medya platformları tarafından alınan tedbirler.” dedi.
‘LİNKLERE TIKLAMAK YERİNE SORUP ARAŞTIRSINLAR’
Azerbaycan’dan Türkiye’ye tatile gelirken dolandırılan Bayramova Natavan, “Linke tıklamıştım. Bizi Türkiye’ye getirmekle ilgili bir teklif yapılmıştı. Biz buraya vardığımızda bizi kimse karşılamadı. Teklifler üzerine linklere tıklamak olsun ya da rastgele bir şirketi tercih etmek olsun bunun teklif üzerine yapılmasını tavsiye ederim. Azerbaycan şirketiydi ve orada Instagram sayfasında çok büyük bir kitleye sahipti. Ben de güvendim Instagram sayfası bu kadar takipçiye sahipse doğrudur dedim ancak hiç o denli olmadı. Ödemenin yarısını yapmıştık. Başka yarısını gidince yapmalıydık. 6 bin lirasını ödemiştik, 300 manat. Biz 6 bin lirayı aslında daha sonra ödemeliydik. Artık bu türlü linklere tıklamıyorum lakin tekrar de araştırma yapmak istiyorum. Çok araştırmak lazım. O yüzden öneriyorum ki çok araştırma yapsınlar, linklere tıklayarak değil sorsunlar, araştırsınlar. Hatta mümkünse ofislerine gitsinler yahut resmi bir mukavele imzalansın. Bu biçimde olursa daha düzgün olur. Instagram üzerinden reklamlarını görüp onlara ulaşmıştım. Şeffaf geçeceğini düşünmüştüm fakat o denli olmadı ve dolandırıldım” dedi.
‘PARAMIZI VERMEDİLER’
Daha evvel dolandırılan Ahmet Caymaz ise, “İnternet üzerinde yaptığımız alışverişlerde bu türlü meseleler çıkıyor. İnternette web sitesinden girdim, baktım çok hoş bir yer. Marmaris Ölüdeniz olması lazım. Parasını ayarladık. Sonraki gün bizi aradılar. Paramızı verin dedik, vermediler. Para gitti. Ondan sonra bize bir telefon geldi, dükkanda çalışıyordum. Bir yanlışlık olduğunu söylediler. Tüketici Hakem Heyeti’ne kadar gideceğimi söyledim. Ondan sonra bizi bir otele götürüp, ücretsiz herşeyi karşıladılar. Mağduriyetimizi sonradan giderdiler. Ondan sonra da internetten birşey almadım” dedi.
Kaynak: Son Dakika
