Daha evvel hiç görülmemiş fotoğraflar, bilim insanlarının Güneş‘in fırtınalı ve sakin devirlerinin nasıl değiştiğini anlamalarına yardımcı olacak.
Bu Dünya’daki herkes için değerli bir gelişme.
Güneş‘in güney kutbuna ilişkin birinci manzaralar Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Solar Orbiter uzay aracı tarafından Dünya’ya ulaştırıldı.
Elde edilen bu imajlar Güneş‘in şiddetli fırtınalar ve daha sakin dönemler ortasında nasıl süreçler geçirdiğini anlamımızı sağlayacak.
Bu süreçlerin anlaşılması ehemmiyet taşıyor zira Güneş‘in ağır aktivite periyotları, dünyadaki bağlantısı ve elektrik şebekelerini etkileyebiliyor.
Yeni imgelerde, yer yer bir milyon santigrat derece sıcaklığa ulaşan parlak bir atmosfer var.
Aralarda seçilebilen daha koyu gaz bulutlarında, sıcaklık çok daha düşük diyebiliriz. Lakin burada da sıcaklık yüz bin dereceye ulaşıyor.
ESA Bilim Yöneticisi Profesör Carole Mundell’e göre, Güneş‘in şimdiye kadar çekilmiş en ayrıntılı manzaraları, yıldızımızın gerçekte nasıl çalıştığını öğrenmemize yardımcı olacak.
Mundell, “Bugün Güneş‘in kutbuna ait birinci imgeleri ortaya koyuyoruz” diyerek insanlık için değerine vurgu yapıyor:
” Güneş bize en yakın yıldız ve hayat kaynağı. Birebir vakitte dünyadaki güç sistemlerinin de potansiyel engelleyicisi.. Nasıl çalıştığını anlamamız ve atılımlarını öngörebilmemiz şart”
Dünya’dan bakıldığında Güneş parlaklığı nedeniyle tam bir disk üzere görünüyor.
Ancak farklı frekanslar ve özel filtreler kullanan bilim insanları onu gerçek haliyle inceleyebiliyor.
Güneş, yüzeyine manyetik alanların hakim olduğu, yüzey patlamalarıyla atmosferinde gaz sarmalları gözlenen dinamik ve akışkan bir top.
Güneş’in ne vakit öfkelendiğini ve Dünya’ya yanlışsız parçacıklar püskürttüğünü belirleyen bu manyetik alanlardır.
Bilim insanları Güneş’in manyetik alanlarının istikrarlı olduğu periyotları olduğunu biliyor. Bu devirde güney ve kuzey kutuplarındaki manyetik çekim nizama giriyor.
Bu, Güneş’in şiddetli patlamalar üretemediği bir evre.
Ancak yaklaşık her 11 yılda bir Güneş’in döngüsü tepe yapıyor. Kuzey ve güney kutuplarındaki manyetik alan yer değiştiriyor.
Bu periyot boyunca Güneş bu manyetik kaosu patlamalarla dengelemeye çalışıyor. Bu parçacıklar Dünya’ya olağanca şiddetiyle ulaşabiliyor.
Güneş fırtınaları olarak isimlendirilen bu parlamalar irtibat uydularına ve elektrik şebekelerine ziyan verebiliyor. Bununla birlikte Kuzey Işıkları olarak anılan gökyüzü olayını da ortaya çıkarabiliyor.
UCL’den Profesör Lucie Green, bilgisayar modelleriyle bu aktiviteyi iddia etmenin sıkıntı olduğuna söylüyor ve manyetik alanların kutuplara hareketi hakkında data olmadığına işaret ediyor.
Ama bu durum artık değişti.
BBC’ye konuşan Green, “bulmacanın eksik kesimine sahibiz” diyor:
“Güneş’teki kutupsal manyetik alanların aksine dönmesi cevabı en çok merak edilen bilimsel sorulardan biri olmuştur” diyen Green, manyetik alanların döngüsünü sıvı akışı üzerinden birinci sefer ölçebilen Solar Orbiter’ın buna karşılık sağlayabileceğini düşünüyor.
Bilim insanları eksik modülleri tespit ederek bunlar üzerinden bir kestirim sistemi kurmayı amaçlıyor.
Böylece uzay hava durumu olarak isimlendirilen bir öngörü sistemi kuracaklar.
Doğru varsayımlar, uydu operatörlerinin, elektrik dağıtım şirketlerinin ve kutup ışıkları gözlemcilerinin ağır güneş fırtınalarına karşı daha uygun plan yapabilmelerini sağlayacak.
Solar Orbiter’dan gelen bilgileri kullanarak Güneş rüzgârı çalışmalarında uzmanlaşan Profesör Christopher Owen, “Bu, Güneş fiziğinin Kutsal Kâsesi” diyor:
“Solar Orbiter uzay hava durumu ile ilgili birtakım temel bilimlerin temeline inmemizi sağlayacak.
“Ancak Güneş’in Dünya’yı etkileyebilecek patlamalarını varsayım edebilmek manasında sağlam sinyaller alacağımız noktaya gelmeden evvel biraz daha çalışmamız gerekiyor.”
Solar Orbiter ayrıyeten Güneş’in farklı katmanlarındaki kimyasal elementlerin ve bunların hareketlerinin yeni manzaralarını de yakaladı.
Bu imgeler, bilinen sıcaklıklarda hidrojen, karbon, oksijen, neon ve magnezyum üzere muhakkak kimyasal elementler tarafından gönderilen ve spektral çizgiler olarak isimlendirilen muhakkak ışık frekanslarını ölçen SPICE isimli bir araç kullanılarak çekildi.
SPICE takımı birinci kere spektral çizgileri takip ederek Güneş’teki unsur kümelerinin ne kadar süratli hareket ettiğini ölçtü.
Bu ölçümler, parçacıkların Güneş Rüzgârı halinde yıldızımızdan nasıl bize yanlışsız fırlatıldığını ortaya çıkarabilir.
Avrupa Uzay Ajansı’nın, bir buçuk milyar dolar bütçeli Güneş müşahede uydusu Solar Orbiter,
Kaynak: Haberler.com
