İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, Avustralya, Birleşik Krallık ve ABD’nin imzaladığı AUKUS mutabakatı kapsamında İngiltere ve Avustralya’da üretilecek nükleer güçle çalışan denizaltıların İngiliz tasarımı olduğunu bildirdi.
İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Numara’dan yapılan açıklamada, iki ülkenin geleceğin denizaltısı olarak bilinen SSN-AUKUS’u kullanacağı belirtildi.
Avustralya’nın askeri kapasitesini geliştirmek için çalışma yürütüldüğü tabir edilen açıklamada, 18 aylık bir çalışmanın akabinde, İngiliz dizaynına dayanan ve en son ABD denizaltı teknolojisini içeren bir model seçildiği söz edildi.
İngiltere ve Avustralya’nın birlikte yapacağı üretim kapsamında öncelikle İngiltere’deki Barrow-in-Furnes kentinde daha sonra da Güney Avustralya’da kurulacak bir merkezde üretim gerçekleştireceği de açıklamaya yansıdı.
İlk denizaltının 2030 sonunda, Avustralya’da üretilecek birinci denizaltının ise 2040’ın başlarında çalışmaya başlayacağı kaydedilen açıklamada, denizaltı üretiminin İngiltere’de binlerce yeni istihdam oluşturacağı da vurgulandı.
ABD 3 denizaltı verecek
Açıklamada, üç ülkenin ortak tehditlere karşı işbirliğini güçlendireceği belirtilen nükleer güçle çalışan yeni jenerasyon denizaltıların Asya Pasifik’teki tehditlerle uğraş edeceğinin de altı çizildi.
Konuya ait kıymetlendirme yapan Başbakan Sunak, “AUKUS iştiraki ve İngiliz tersanelerinde inşa ettiğimiz denizaltılar, global güvenliğe yönelik taahhütlerimizin en somut örneğidir.” dedi.
İttifakın üç ülkenin ortak bedelleri ve istikrarı muhafazaya yönelik uğraşlarının bir eseri olduğunu kaydeden Sunak, “Öncü İngiliz tasarım uzmanlığımızın insanlarımızı ve müttefiklerimizi gelecek jenerasyonlar için koruyacağını görmekten büyük memnuniyet duyuyorum.” diye konuştu.
İngiltere Savunma Bakanı Ben Wallace da bahse ait açıklama yaparak, üç ülkenin işbirliğinin Asya-Pasifik ve dünyanın başka yerlerinde güvenliğe katkı sunacağını bildirdi.
AUKUS’un dün ABD’de gerçekleştirdiği toplantı akabinde yapılan ortak açıklamaya nazaran ABD, Avustralya’ya 2030’ların başında 3 adet Virginia sınıfı denizaltı verecek.
Avustralya’nın askeri ve sivil çalışanının eğitimi de ABD ve İngiltere’de yapılacak.
AUKUS anlaşması
ABD, İngiltere ve Avustralya ortasında 2021’de nükleer denizaltı teknolojisi alanında işbirliğini öngören “AUKUS” mutabakatı imzalanmıştı.
Üç ülkenin isimlerinin İngilizcedeki kısaltmasından oluşan “AUKUS” güvenlik muahedesi kapsamında Güney Avustralya eyaletinin başşehri Adelaide’deki tersanelerde en az 8 nükleer güçle çalışan denizaltı inşa edilecek.
Anlaşma uyarınca, Avustralya’nın sahip olacağı nükleer güçlü denizaltılar, Hint-Pasifik’te istikrarı desteklemek ve mutabakata taraf olan ülkelerin ortak bedelleri ile çıkarlarının korunmasına katkı sunmak için kullanılacak.
AUKUS’un akabinde Avustralya, “nükleer güce” ulaşmadan evvel nükleer denizaltılara kavuşacak birinci ülke olarak kayıtlara geçecek.
AUKUS Fransa ile tansiyona neden olmuştu
Diğer taraftan, Avustralya, 2016’da Fransız Naval Group ile imzaladığı 12 klâsik dizel elektrikli denizaltının üretimini öngören 90 milyar Avustralya doları fiyatındaki mukaveleyi Eylül 2021’de iptal etmişti.
Sözleşmenin iptali Fransa ile Avustralya ortasında krize yol açmış, Fransa AUKUS’a reaksiyon olarak Canberra ve Washington büyükelçilerini geri çekmişti.
Dönemin Avustralya Başbakanı Scott Morrison, muahedenin iptali hakkında Avustralya’nın Fransa’yı evvelden bilgilendirdiğini belirtmişti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Morrison’un palavra söylediğini tez etmişti.
Hint-Pasifik bölgesinde Çin’in büyüyen askeri varlığına karşı yapıldığı açıklanan AUKUS mutabakatına reaksiyon gösteren Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Cao Licien ise “anlaşmanın bölgesel barış ve istikrarı önemli biçimde baltalayacağı” tenkidinde bulunmuştu.
Kaynak: Son Dakika
