Haber: Gençağa KARAFAZLI
(RİZE) – Karadeniz Bölgesi Çay Üreticileri Temsilcileri, ÇAYKUR’un uyguladığı düşük kontenjanlar nedeniyle yaş çay alımında önemli kriz yaşandığını belirterek, üreticinin özel dal karşısında güç durumda bırakıldığını ve kalıcı “Çay Kanunu” talep ettiklerini açıkladı.
ÇAYKUR’un kapasite yetersizliğini münasebet göstererek üreticinin eserine sınırlama getirmesi, alanda önemli bir kaosa yol açtı. Üreticiler topladıkları çayı ya günlerce bekletmek zorunda kalıyor ya da çürümeye terk ediyor. Alternatifsiz bırakılan üretici ise tahlili özel bölüm fabrikalarına yönelmekte buluyor. Lakin burada da tablo değişmiyor; devletin açıkladığı 35 TL taban fiyatın çok altında, 26–27 TL üzere sayılarla alım yapılması üreticinin emeğini adeta yok sayıyor.
Of’tan Rize’ye, Artvin’den Trabzon’a kadar uzanan geniş coğrafyada çay bahçeleri sadece eser kaybına değil, büyük bir ekonomik yıkıma da sahne oluyor. Üreticiler, artan maliyetler karşısında aslında güç ayakta dururken, düşük alım fiyatları ve belgisiz siyasetler nedeniyle üretimden kopma noktasına geliyor.
“ÜRETİCİYE ‘ÇAYINI TOPLA’ DEYİP…”
Karadeniz Bölgesi Çay Üreticileri Temsilcileri’nden yapılan yazılı açıklamada, şu sözlere yer verildi:
“Doğu Karadeniz bölgesi beşerinin can damarı, alın teri ve tek geçim kaynağı olan çay tarımı, bugün tarihinin en büyük ihanetlerinden ve idare krizlerinden birini yaşamaktadır. Kurban Bayramı’nın çabucak akabinde, üreticinin en ağır hasat periyodunda, ÇAYKUR tarafından uygulanan dekar başına 25–30 kilogramlık komik kontenjanlar, üreticiyi kendi topraklarında mülteci pozisyonuna düşürmüştür. Gözümüzün içine baka baka ilan edilen bu kotalar, bir tarım siyasetinin değil, üreticiyi özel kesimin insafına ve vicdansızlığına terk etme planının bir modülüdür.”
Bugün Trabzon Of / Rize başta olmak üzere bölgenin dört bir yanındaki alım merkezlerinde tam bir lojistik fiyasko yaşanmaktadır. Üreticinin binbir emekle topladığı yaş çay, 3–4 gündür alım yerlerinde kamyonlara yüklenmeyi beklemektedir. Tonlarca çay yaprağı, fabrikalara çekilmediği için durduğu yerde kızışmakta, yanmakta ve çöpe dönmektedir. Çayın tarlada beklemeyeceğini, toplandığı an işlenmesi gerektiğini bilmeyen bir idare anlayışı olamaz! Üreticiye ‘Çayını topla’ deyip, alım yerine getirildiğinde kapıları kapatmak, bu bölgenin insanıyla, çiftçisiyle açıkça dalga geçmektir.
“ÇAYKUR KAPILARI KAPATTIĞI AN MEYDAN KİME KALMAKTADIR?”
ÇAYKUR kapılarını kapattığı ya da ağır kontenjanlarla alımı durdurduğu an, meydan kime kalmaktadır? Devletin açıkladığı resmi taban fiyatı hiçe sayan, üreticinin çaresizliğini fırsat bilen birtakım özel kesim firmalarına. Soruyoruz: Devletin ilan ettiği bir taban fiyat varken, özel dalın bu fiyatın neredeyse yarı fiyatına, üstelik aylarca sonrasına vade vererek çay almasına neden göz yumulmaktadır? Üreticinin alın terini üç kuruşa kapatmaya çalışan bu sömürü tertibi, hür piyasa değil, düpedüz fırsatçılıktır. Çiftçimiz borç içindeyken, gübre ve personellik maliyetleri altında ezilirken, bir de bu tefeci zihniyetin kıskacına itilmesi kabul edilemez.
“SADAKA DEĞİL EMEĞİMİZİN YASAL TEMİNATINI İSTİYORUZ”
Bizler, toprağına bağlı, ülkesini doyuran çay üreticileriyiz. Sadaka değil, emeğimizin yasal garantisini istiyoruz. Bu adaletsiz sisteme karşı sesimizi yükseltiyor ve yetkililerden şu acil adımları bekliyoruz.
Kontenjan derhal esnetilmelidir: Alım yerlerinde bekleyen ve çürümeye yüz tutan tüm çaylar, tek bir yaprak ziyan edilmeden ivedilikle fabrikalara çekilmeli, nakliye filoları destek edilmelidir.
Taban fiyat alt sınırdır, ihlali kabahattir: Devletin açıkladığı fiyatın altında alım yapan her bir özel kuruluşa en ağır cezai yaptırımlar uygulanmalı, üreticinin hakkını gasbedenlerin lisansları iptal edilmelidir.
Kalıcı ‘Çay Kanunu’ çıkarılmalıdır: Üreticiyi korumayan, kontenjan sıkıntısına son vermeyen hiçbir siyaset kalıcı olamaz. Çay kesimi ivedilikle yasal bir regülasyona kavuşturulmalıdır.
Of’un, Rize’nin, Artvin’in meydanlarından ve çay bahçelerinden haykırıyoruz: Emeğimizi, çayımızı ve geleceğimizi bu sömürü çarkına teslim etmeyeceğiz. Haklı çabamızı, tarladan fabrikaya kadar her platformda sonuna kadar sürdüreceğiz.”
Kaynak: Haberler.com
