CHP İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, Hatay Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürlüğü Yapı Kontrolü ve Yapı Gereç Şube Müdürlüğü binasının sarsıntının dördüncü gününde yıkılmasını Meclis gündemine taşıdı. Emre, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’a “Deprem bölgesinde yıkılan, ağır hasarlı ve acil yıkılması gerekli yapılara ait yürütülecek soruşturmalar kapsamında kanıt niteliği taşıyacak bilgi ve evrakların yok edilmeye çalışıldığı istikametinde cumhuriyet savcılıklarına gelen ihbarlar var mıdır” diye sordu.
CHP İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, Hatay ve bütün ilçelerindeki yapılarla ilgili bilgilerin yer aldığı Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Hatay Vilayet Müdürlüğü bünyesindeki Yapı Kontrolü ve Yapı Gereç Şube Müdürlüğü binasının, Vilayet Müdür Yardımcısı Abdullah Çiloğulları’nın talebi, Hatay Valisi Rahmi Doğan’ın bilgisi dahilinde sarsıntının dördüncü gününde yıkılmasını Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesiyle Meclis gündemine taşıdı. Emre, önergenin münasebetinde şu sözlere yer verdi:
“Merkezi Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan 6 Şubat 2023 tarihli 7.7 ile 7.6 büyüklüğündeki iki zelzele ile 20 Şubat 2023 tarihli merkezi Hatay’ın Defne ilçesi olan 6.4 büyüklüğündeki sarsıntı ve Samandağ merkezli 5.8 büyüklüğündeki artçı sarsıntı nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı -24 Şubat 2023 tarihi itibariyle- 44 bin 218’dir. Birebir tarih itibariyle yetkililerin verdiği bilgilere nazaran; zelzele bölgesinde 4 milyon 658 bin bağımsız kısmı içeren 1 milyon 316 bin binanın incelenmesi tamamlanmış; binalardan 173 bininin ağır hasarlı, yıkık ya da acil yıkılacak durumda olduğu tespit edilmiştir. Görüldüğü üzere ağır hasarlı bina sayısı incelenen binaların yüzde 13’üne denk gelmektedir. Enkaz kaldırma çalışmalarıyla cenazelerine ulaşılanların yanı sıra ağır yaralı olarak hastanede tedavi altındayken ölenlerle birlikte her geçen gün artan hayatını kaybeden vatandaşlarımız ile yıkılan ya da ağır hasar gören bina sayısının fazlalığı, zelzelenin hem can hem de mal kaybı açısından yol açtığı sonuçta, ‘insan unsuru’ diye tanımlanan, yapıların niteliğine gözlerin çevrilmesini kaçınılmaz kılmıştır. Kahramanmaraş ve Hatay zelzeleleri sonrası ortaya çıkan birinci görüntü, yıkılan yapıların inşa edildiği yerler ile yapılarda kullanılan gereçlerin sıkıntılı olduğu istikametindedir. Ayakta kalan yapılarda ise ya taban tercihinin yanlışsız ya da kullanılan gerecin niteliğinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir.
“KAMU KURULUŞUNUN, EVRAKLAR DAHİ MUHAFAZAYA ALINMADAN YIKILMAYA ÇALIŞILMASI ÖNEMLİ SORU İŞARETLERİNİ BERABERİNDE GETİRMİŞTİR”
Türkiye’nin bir zelzele ülkesi olduğu dikkate alındığında yapıların zelzeleye destekli yerlerde ve nitelikli gereç kullanılarak inşa edilmesi bir sorumluluk olup, aksi ağır cezalar öngören kabahat vasfındadır. Kahramanmaraş ve Hatay zelzeleleri sonrası yapı stoğunda azımsanamayacak seviyede ortaya çıkan yıkım ve yol açtığı can kaybı, yapıların öngörülen kurallar temel alınarak inşa edilmediğini açıkça göstermektedir. Birinci sarsıntıların akabinde kamuoyunun gündemine gelen kimi manzaralar, yapılardaki eksikliklere yönelik soru ve sıkıntılara ait telaş verici savları da gündeme getirmiştir. Hatay ve bütün ilçelerindeki yapılarla ilgili bilgilerin yer aldığı Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Hatay Vilayet Müdürlüğü bünyesindeki Yapı Kontrolü ve Yapı Materyal Şube Müdürlüğü binasının, Vilayet Müdür Yardımcısı Abdullah Çiloğulları’nın talebi, Hatay Valisi Rahmi Doğan’ın ‘olur’u ile sarsıntıdan 4 gün sonra çabucak yıkımı kararlaştırılmış ve tek katlı binaya kepçeler gönderilmiş. Enkaz altında binlerce insan kurtarılmayı beklerken, yapılara ait kıymetli bilgilerin bulunduğu ve ilerleyen vakitlerde yürütülecek soruşturma ve yargılamalarda kanıt niteliği taşıyacak evrakların olduğu bir kamu kuruluşunun, evraklar dahi müdafaaya alınmadan yıkılmaya çalışılması önemli soru işaretlerini beraberinde getirmiştir. Olaya reaksiyon gösteren avukatlar, binanın bir kısmının yıkımını engellemiş ve kimi evrakların muhafaza altına alınmasını sağlayabilmiştir.”
“BİNADAKİ EVRAKLARIN MÜDAFAA ALTINA ALINMAKSIZIN YIKIM KARARINA AİT RASTGELE BİR İSİMLİ SÜREÇ BAŞLATILMIŞ MIDIR”
Zeynel Emre, Bakan Bozdağ’dan şu sorulara cevap istedi:
“Deprem bölgesinde yıkılan, ağır hasarlı ve acil yıkılması gerekli yapılara ait yürütülecek soruşturmalar kapsamında kanıt niteliği taşıyacak bilgi ve evrakların yok edilmeye çalışıldığı istikametinde cumhuriyet savcılıklarına gelen ihbarlar var mıdır? Varsa bunlar hangi kurumlarda hangi bilgi ve dokümanların yok edildiğine ilişkindir ve Bakanlık olarak rastgele bir süreç başlatılmış mıdır? 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli iki sarsıntıdan etkilenen vilayetlerin başındaki Hatay’da, zelzeleden 4 gün sonra ilin mülki amirlerince alınan Hatay ve bütün ilçelerindeki yapılarla ilgili bilgilerin yer aldığı Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Yapı Kontrolü ve Yapı Gereç Şube Müdürlüğü binasının, binadaki evrakların müdafaa altına alınmaksızın yıkım kararına ait rastgele bir isimli süreç başlatılmış mıdır? Zelzele bölgesinde yıkılan yapıları inşa eden müteahhit, projede imzası bulunan mimar, yapılara onay veren özel yapı kontrol şirketi ile yapılarda kullanılan gereçleri denetleyen özel yapı kontrol laboratuvarında çalışanlardan şu ana kadar kaçının tabirine başvurulmuş; kaçı gözaltına alınmış ya da tutuklanmıştır? Sarsıntı bölgesinde yıkılan yapılara ait sorumlu pozisyonunda bulunan kamu vazifelisi sıfatı taşıyan kaç kişi şu ana kadar gözaltına alınmıştır ve tutuklanmıştır? AKP iktidarının inşaat dalı üzerinden sermaye dönüşümü ve birikimi sağladığı ve hem ülke genelinde yüksek maliyetli yapılarda hem de lokal ölçekte daha küçük boyutlu konut inşaatlarında yoğunluklu olarak iktidar ilişkili isimlerin müteahhitlik ve müşavirlik hizmeti verdiği bilinmektedir. Son yıllarda siyasetin finansmanında da önemli tesiri olan inşaat bölümünün, iktidarın kılcal damalarına kadar nüfuz ettiği; bununla birlikte yargı bağımsızlığının ağır hasar aldığı bir periyotta zelzelede yıkılan ve can kayıplarının yaşandığı yapılarda sorumluluğu olan bireylere yönelik yürütülecek soruşturma ve yargılamalarda, adaletin tesisi için özel bir tedbir alınması planlanmakta mıdır?”
Kaynak: Son Dakika
