ASTRONOMLAR, cihanın erken periyoduna ilişkin iki galaksinin çarpışma sürecinde birbirine radyasyonla saldırdığı ‘kozmik düello’yu birinci defa direkt gözlemledi.
Avrupa Güney Gözlemevi’nin Şili’deki Çok Büyük Teleskopu (VLT) ve ALMA teleskop ağı kullanılarak yapılan gözlemlerde, araştırmacılar birbirine hakikat saatte 1,8 milyon kilometre süratle yaklaşan iki galaksiyi izledi. Müşahedeler yaklaşık 4 yıl boyunca sürdü. Galaksilerden biri, merkezindeki kuasar aracılığıyla başkasına ağır ultraviyole radyasyon gönderiyor. Bu ışınlar, karşı galaksinin yıldız oluşturan gaz bulutlarını dağıtarak yeni yıldızların doğumunu engelliyor.
Araştırmacılardan Pasquier Noterdaeme, bu olayı ‘kozmik bir düello’ya benzetti. Kelam konusu iki galaksi, 11 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Çalışma, çarpışan bu galaksilerin birleşerek daha büyük bir galaksiye dönüşme sürecinde olduğunu gösteriyor.
Araştırma, cihanın yıldız oluşumunun tepede olduğu ‘kozmik öğlen vakti’ olarak isimlendirilen periyoda dair kıymetli bilgiler sağladı. ‘Saldıran’ galakside yer alan kuasar, muhteşem kütleli bir kara delik tarafından besleniyor. Kara deliğe çekilen gaz ve toz, milyonlarca dereceye kadar ısınıyor ve ağır radyasyon üretiyor. Bu ışımalar, amaç galaksinin hidrojen moleküllerini parçalıyor ve yıldız oluşumunu durduruyor.
Araştırma grubundan Sergei Balashev, bu tesirin teorik olarak bilindiğini ama birinci kere direkt gözlemlendiğini belirtti.
Araştırmacılar birinci olarak bu kuasarı, binlerce düşük çözünürlüklü tayf ortasında sıra dışı özellikleri sayesinde fark etti. Lakin ışığı çok güçlü olduğu için kuasarın konut sahibi galaksi dışındaki ayrıntıları tespit etmek zordu. ALMA’nın yüksek çözünürlüğü, yakınındaki ikinci galaksiyi görünür hale getirdi.
Bilim insanları, galaksilerin aslında binlerce ışık yılı uzaklıkta olduğunu tespit etti. Bu, birinci bakışta üst üste gözükmelerine karşın çarpışmanın şimdi erken evresinde olduklarını gösterdi.
Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Dong-Woo Kim, galaksi birleşmelerinin kozmosun erken periyodunda çok daha sık yaşandığını kaydetti.
Kaynak: Son Dakika
