Haber: Gençağa KARAFAZLI
(RİZE) – Rize’de çay üreticileri, yaş çayın kilogram başına alım fiyatının 35 TL olarak açıklanmasına reaksiyon gösterdi. Üreticiler, artan gübre, personellik ve nakliye maliyetleri karşısında 35 TL’nin yetersiz olduğunu belirterek, özel dalın daha uygun fiyatlarla çay almasından kaygı duyduklarını lisana getirdi. Üreticiler, takviyelerin artırılması ve kontrol davetinde bulundu.
Türkiye’de çay üretiminin yüzde 60’tan fazlalık kısmını karşılayan Rize’de üreticilerin yaş çayın kilogram başına 35 TL’den alınması kararına yansıları sürüyor. Bilhassa artan maliyetler karşısında zorlanan üreticiler kontrol eksikliğinden de kaygı yandı.
Çay üreticisi bir yurttaş, açıklanan fiyata halktan reaksiyon gelmemesini eleştirdi. Güç durumda olduklarını vurgulayan üretici, Çay Kanunu’nun çıkarılmasının kaide olduğunu belirtti. Ayrıyeten, özel daldan kendilerine kilogram başına 32 TL’den çay alınacağı tarafında bildiriler ulaştığını aktardı.
Emekli maaşının ile geçinen çay üreticisi de artan girdi maliyetlerinden şikayet etti. Gübre, yevmiye fiyatlarının karşısında 1 kg çayın 35 TL ekmeğin ise 20 TL olduğunu aktaran yurttaş, destekleme primlerinin ayrıyeten verilmesi gerektiğini tabir etti. Üreticinin, altından kalkamayacağı bir yük ile karşı karşıya olduğunu aktaran yurttaş, “Geçim çok zor” dedi.
“CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’DAN EK 5 LİRA BEKLİYORUZ”
Hükmetten ek 5 TL daha beklediklerini belirten çay üreticisi bir yurttaş şunları söyledi:
“35 lira çok az. Biz en az 40 lira bekliyorduk. En azından 5 lira daha verilmesi gerekiyordu. Zira maliyetler çok arttı. Emekçi fiyatları yükseldi. Çay toplama yevmiyesi 5-6 bin liraya kadar çıktı. 40 lira olmasını beklerdik fakat 35 lira verdiler. Yapacak bir şey yok. Ancak tekrar de Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan ek 5 lira bekliyoruz. Destekleme primini kestiler, bari onu verseydiler. Maliyetler geçen seneye nazaran iki kat arttı. Gübre fiyatı yükseldi, her şey kıymetlendi.”
“ÇAY ÜRETİCİSİ PERİŞAN DURUMDA”
Çay üreticisi Mustafa Papaker isimli vatandaş şu açıklamalarda bulundu:
“Açıklanan çay fiyatı gerçekte bir mana söz etmiyor. Kıymetli olan özel bölümün kaça aldığıdır. Geçen yıl bir kilo çayla iki ekmek alınabiliyordu, artık alınamıyor. Gübre maliyetleri çok yüksek. Emekçi maliyetleri çok yüksek. Çay üreticisi perişan durumda. Gerçek fiyat, üreticinin özel dala sattığı fiyattır. Bayramdan sonra yoğunluk olacak. Özel bölüm kaç liradan alacak, değerli olan budur. Devletin açıkladığı sayı üreticiyi kurtarmıyor. Özel dal, devletin açıkladığı fiyatın altında alım yapmamalı. Şayet devlet 35 lira açıkladıysa, üretici de o fiyatı almalı. Çay beklemiyor, toplandığı gün satılması gerekiyor. Devlete satamazsan özel kesime gidiyorsun. Bir de nakliye masrafı çıkıyor. Tüm maliyet üreticinin sırtına yükleniyor. Üstelik özel kesim naz yapıyor. Durum hakikaten makûs. Ne ikramiye var ne maaşlar yatmış. Halk perişan durumda. Kimsenin elinde alışveriş poşeti bile yok.”
“İNSANLARI ÖZEL KESİME MECBUR BIRAKIYORLAR”
Devletin fabrikalarını tam kapasite çalıştırması gerektiğini belirten çay üreticisi yurttaş ise, “Karadeniz’de yaklaşık 220 bin çay üreticisi var ancak tüketici 87 milyon. Birilerinin borçları nasıl siliniyorsa, üreticiye de yardım edilmeli. Yevmiye kıymetli, akaryakıt değerli. Devlet üreticiye sübvansiyon sağlamalı. Böylelikle çay daha uygun maliyetle üretilebilir. Rize’nin tek geçim kaynağı çay. Öbür sanayi yok. Özel dal de çayı 35 liradan almak zorunda. Bunun kontrolü yapılmalı. Kota koyup fabrikaları durdurmamalılar. Devlet fabrikaları tam kapasite çalıştırmalı. İnsanları özel bölüme mecbur bırakıyorlar. Kaçak çayın önüne geçilmeli. Vatandaş korunmalı. Kota kaldırılmalı. Devlet fabrikaları tam kapasite çalışırsa, üretici rahatlar. Artık vatandaşın elinde çay kalıyor. Çay bozulmasın diye mecburen özel dala satıyor. Yanlış siyasetler yüzünden Rizeliler bu durumda” dedi.
Kaynak: Haberler.com
